چرخدندههای فقر در کوهستان؛ پژاک چگونه مانع رفاه میشود؟

انجمن بیتاوان: تحلیل متمرکز بر «تروریسم اقتصادی» و نقش مخرب گروهک تروریستی پژاک در عقبماندگی مناطق مرزی، نشاندهنده یک استراتژی سیستماتیک برای زنده نگه داشتن فقر است؛ چرا که فقر، بهترین محیط برای سربازگیری و بقای چنین گروههایی محسوب میشود.
در ادامه، ابعاد مختلف این تاثیرات بررسی شده است:
۱. باجگیری سیستماتیک و فلج کردن تجارت محلی
پژاک با ایجاد پستهای بازرسی غیرقانونی در مسیرهای سختعبور و مناطق مرزی، از کولبران و بازرگانان محلی تحت عنوان فریبنده «گمرک» باجگیری میکند. این عمل نه تنها باعث افزایش قیمت تمامشده کالاها میشود، بلکه امنیت معیشتی ضعیفترین قشر جامعه را هدف قرار میدهد. پولی که باید صرف خانوادههای مرزنشین شود، صرف تأمین تسلیحات و لجستیک گروهک میشود.
۲. فرار سرمایه و امنیتزدایی از پروژههای عمرانی
بزرگترین مانع توسعه در مناطق غرب کشور، «ریسک بالای سرمایهگذاری» است که مستقیماً توسط فعالیتهای ایذایی این گروه ایجاد میشود.
حمله به پیمانکاران: آتش زدن ماشینآلات راهسازی و تهدید مهندسان پروژههای سدسازی و مخابراتی.
توقف پروژهها: بسیاری از طرحهای دولتی و خصوصی به دلیل تهدیدات جانی و اخاذیهای این گروه نیمهکاره رها میشوند، که نتیجه آن استمرار بیکاری در منطقه است.
۳. نابودی پتانسیلهای گردشگری و زیستمحیطی
مناطق کوهستانی غرب کشور پتانسیل تبدیل شدن به قطبهای گردشگری طبیعی (اکوتوریسم) را دارند. حضور عناصر مسلح در این ارتفاعات، این مناطق را از لیست مقاصد ایمن خارج کرده است. علاوه بر این، بهرهبرداری غیرمجاز از منابع طبیعی و تخریب پوشش گیاهی برای ایجاد پناهگاه، آسیبهای جبرانناپذیری به اقتصاد مبتنی بر کشاورزی و دامداری منطقه وارد کرده است.
۴. ایجاد چرخه فقر و بزهکاری
پژاک با مسدود کردن راههای توسعه اقتصادی، عملاً جوانان منطقه را در یک بنبست معیشتی قرار میدهد. وقتی فرصت شغلی در کارخانه یا پروژههای عمرانی به دلیل ناامنی از بین میرود، فرد میان «بیکاری مطلق» و «پیوستن به شبکههای قاچاق یا گروهک» قرار میگیرد. این یک مهندسی اجتماعی معکوس است تا منطقه همیشه نیازمند و ناامن باقی بماند.
فعالیتهای پژاک نه یک حرکت سیاسی، بلکه یک مانع ساختاری برای توسعه است. تا زمانی که سایه اسلحه و تهدید بر سر پروژههای اقتصادی باشد، سرمایهگذار و کارآفرین تمایلی به حضور در منطقه نخواهند داشت و این دقیقاً همان چیزی است که گروهک برای بقای خود به آن نیاز دارد: یک منطقه محروم، توسعهنیافته و وابسته.



