پایان یک فریب بزرگ؛ پ.ک.ک رفت، اما هزاران خانواده کُرد با زخمهایش تنها ماندند
انجمن بیتاوان: اعلام انحلال پ.ک.ک، تنها پایان فعالیت یک سازمان مسلح نبود؛ بلکه پایان روایتی بود که دههها با شعار «آزادی کردها» هزاران جوان را به میدان جنگ کشاند، اما در نهایت خود به این نتیجه رسید که پروژهاش دیگر ادامهپذیر نیست.
در روزهای اخیر، یکی از فعالان و نویسندگان کرد با انتشار یادداشتی، از زاویهای متفاوت به این موضوع پرداخته و به نکتهای مهم اشاره کرده است؛ بسیاری از کردها، بهویژه در ایران، پ.ک.ک را آنگونه که واقعاً بود نشناختند، بلکه تصویری آرمانی از آن در ذهن داشتند؛ تصویری که بیش از آنکه محصول اندیشه و برنامه واقعی این گروه باشد، نتیجه تبلیغات، فضای رسانهای و جنگ روانی دهههای گذشته بود.
واقعیت این است که پ.ک.ک از نخستین روزهای شکلگیری، یک جریان مارکسیستی و ضد دولت-ملت بود و برخلاف تصور بسیاری از هوادارانش، هرگز تشکیل یک کشور مستقل کردی به شیوه کلاسیک را هدف نهایی خود اعلام نکرد. بعدها نیز با طرح «کنفدرالیسم دموکراتیک»، عملاً از ایده استقلال فاصله گرفت؛ تغییری که بسیاری از هواداران سنتی آن یا متوجهش نشدند یا نخواستند آن را بپذیرند.
با این حال، امروز حتی برخی از کسانی که سالها با نگاه همدلانه به پ.ک.ک مینگریستند، اذعان دارند که این سازمان تا آخرین روز نیز از چارچوب فکری خود عقبنشینی نکرد و انحلال آن نیز در ادامه همان راهبردی بود که رهبرانش سالها دنبال میکردند.
بیتردید نمیتوان نقش پ.ک.ک در تأثیرگذاری بر تحولات منطقه و مطرح شدن مسئله کرد در سطح بینالمللی را نادیده گرفت، اما این واقعیت نیز قابل انکار نیست که هزینه این پروژه، جان هزاران جوان کرد، سالها ناامنی، عقبماندگی مناطق کردنشین و گسترش چرخه خشونت بود؛ هزینهای که مردم کرد بیش از هر کس دیگری آن را پرداخت کردند.
اکنون که خود این سازمان پرونده فعالیت مسلحانهاش را بسته است، انتظار میرود جریانهای وابسته به آن، از جمله پژاک، نیز به جای ادامه دادن راهی که رهبرانشان پایان آن را اعلام کردهاند، مسئولیت عملکرد گذشته خود را بپذیرند و پاسخگوی خانوادههای قربانیانی باشند که سالها فرزندانشان در مسیر این پروژه از دست رفتند.
تجربه پ.ک.ک نشان داد که خشونت و اسلحه، نه راهحل مسئله کرد بود و نه توانست آیندهای بهتر برای مردم این منطقه رقم بزند. امروز بیش از هر زمان دیگری، جامعه کرد نیازمند حرکت در مسیر فعالیت مدنی، توسعه، گفتوگوی سیاسی و دوری از پروژههای مسلحانهای است که نتیجهای جز تلفات انسانی و بهرهبرداری بازیگران منطقهای و فرامنطقهای نداشتهاند.
