انجمن بی تاوان: اظهارات اخیر رئیس اپوزوسیون رژیم اسرائیل درباره برنامهریزی نتانیاهو برای استفاده از گروههای مسلح تجزیهطلب کُرد در سناریوهای تقابل با ایران، فارغ از صحت یا ابعاد جزئی آن، یک واقعیت مهم را بار دیگر یادآوری میکند؛ اینکه گروههای تجزیهطلب همواره در معادلات قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای نه بهعنوان «شریک»، بلکه بهعنوان «ابزار» دیده شدهاند.
تجربه دهههای گذشته نشان داده است که هرگاه منافع بازیگران خارجی اقتضا کرده، از ظرفیت این گروهها برای اعمال فشار، ناامنسازی و پیشبرد اهداف سیاسی استفاده شده و هر زمان هزینههای چنین پروژهای افزایش یافته، همان گروهها به حال خود رها شدهاند.
آنچه در این میان کمتر مورد توجه قرار میگیرد، هزینهای است که مردم کُرد از این بازیهای ژئوپلیتیکی پرداخت میکنند. جوانانی که به نام آرمانهای مختلف جذب گروههای مسلح میشوند، در نهایت به مهرههایی تبدیل میشوند که سرنوشتشان نه در دست خودشان، بلکه در اتاقهای فکر قدرتهای خارجی تعیین میشود.
نکته قابل تأمل آن است که هرگونه استفاده از گروههای مسلح تجزیهطلب علیه ایران، صرفاً محدود به واکنش ایران نخواهد بود. کشورهای منطقه، بهویژه ترکیه که سالهاست با تهدیدات ناشی از فعالیت گروههای وابسته به پ.ک.ک مقابله میکند، چنین تحرکاتی را مستقیماً بر امنیت ملی خود اثرگذار میدانند. در چنین شرایطی، نخستین قربانیان یک ماجراجویی جدید نه سیاستمداران خارجی، بلکه اعضا و بدنه همین گروهها خواهند بود.
تاریخ بارها ثابت کرده است که قدرتهای خارجی به سرنوشت گروههای نیابتی خود اهمیتی نمیدهند. آنچه برای آنها اهمیت دارد، میزان کارآمدی این گروهها در تحقق اهداف مقطعی است. پس از پایان مأموریت نیز این نیروها یا کنار گذاشته میشوند یا هزینه تصمیماتی را میپردازند که هرگز در اتخاذ آنها نقشی نداشتهاند.
شاید زمان آن رسیده باشد که فعالان و هواداران گروههای تجزیهطلب از خود بپرسند: چرا در تمام این سالها، نتیجه اتکاء به بازیگران خارجی نه توسعه مناطق کُردنشین بوده، نه تحقق مطالبات مردم و نه حتی کاهش خشونت؛ بلکه تنها تداوم بحران، ناامنی و قربانی شدن نسلهای جدید بوده است؟
مردم کُرد بیش از هر چیز به ثبات، توسعه و آیندهای امن نیاز دارند؛ نه آنکه بار دیگر به ابزاری در رقابتهای امنیتی و نظامی قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای تبدیل شوند.
