«یک فرمان، هزار تحریف؛ چگونه گروهکهای ضدانقلاب از ۲۸ مرداد «فرمان قتلعام» ساختند؟»
بیتاوان: هر سال با فرارسیدن ۲۸ مرداد، رسانهها و کانالهای وابسته به گروهکهای ضدانقلاب و تجزیهطلب، روایت خاصی را درباره حوادث کردستان در سال ۱۳۵۸ بازنشر میکنند؛ روایتی که مدعی است امام خمینی در ۲۸ مرداد آن سال «فرمان جهاد علیه کردها» را صادر کرده و دستور «قتلعام مردم کردستان» را داده است.
اما آیا این ادعا با متن اسناد تاریخی مطابقت دارد؟
پاسخ، نیازمند مراجعه مستقیم به اسناد و پرهیز از روایتسازیهای تبلیغاتی است.
آیا در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ فرمانی درباره کردستان صادر شد؟
بله؛ اصل صدور فرمان قابل انکار نیست.
در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸، امام خمینی در پی گزارشهای مربوط به وضعیت سنندج و درگیریهای کردستان، دستور بسیج و اعزام نیروهای نظامی، انتظامی و پاسداران را صادر کرد.
این پیام در «صحیفه امام»، جلد ۹، صفحه ۳۰۶ ثبت شده است.
بنابراین اگر کسی ادعا کند که «هیچ فرمانی در ۲۸ مرداد درباره کردستان صادر نشده»، با سند تاریخی سازگار سخن نگفته است.
اما مسئله اصلی جای دیگری است:
آیا این فرمان، «فرمان قتلعام قوم کرد» بود؟
متن فرمان چه میگوید؟
با مراجعه به متن اصلی فرمان، با دستور اعزام و بسیج نیروها برای مقابله با وضعیت بحرانی و آنچه حکومت وقت «اشرار» و «توطئهگران» مینامید مواجه میشویم.
در متن فرمان، هیچ عبارتی وجود ندارد که بگوید:
«کردها را بکشید»،
«مردم کردستان را قتلعام کنید»
یا
«علیه قوم کرد جهاد کنید».
این تفاوت بسیار مهم است.
گروهکهای ضدانقلاب امروز تلاش میکنند میان «مردم کردستان» و «گروهکهای مسلح و ضدانقلاب» یک علامت مساوی قرار دهند و سپس هرگونه برخورد حکومت با گروهکهای مسلح را به عنوان «جنگ علیه مردم کرد» معرفی کنند.
این همان نقطهای است که روایت تاریخی جای خود را به عملیات تبلیغاتی میدهد.
ماجرای پاوه؛ حلقهای که عمداً از روایت حذف میشود
برای فهم اتفاقات ۲۸ مرداد، باید چند روز به عقب بازگردیم.
در روزهای ۲۵ تا ۲۷ مرداد ۱۳۵۸، شهر پاوه صحنه درگیری شدید میان نیروهای دولتی و گروهکهای مسلح بود.
در ۲۷ مرداد، یک روز پیش از فرمان مورد بحث، امام خمینی در پیامی خطاب به ارتش، ژاندارمری و دولت دستور اعزام نیروهای مجهز به سمت پاوه را صادر کرد.
این فرمان در «صحیفه امام»، جلد ۹، صفحه ۲۸۵ ثبت شده است.
بنابراین فرمان ۲۸ مرداد را نمیتوان جدا از بحران پاوه، درگیریهای سنندج و مجموعه حوادث مسلحانه کردستان در ماههای نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی تحلیل کرد.
وقتی گروهکهای ضدانقلاب امروز تنها یک تاریخ و یک جمله را از این زنجیره تاریخی جدا میکنند، نتیجه طبیعی آن تولید روایتی ناقص و جهتدار است.
پس تعبیر «جهاد» از کجا آمده است؟
اینجا نیز باید میان چند موضوع تفاوت گذاشت.
امام خمینی در آن مقطع از ادبیاتی بسیار تند علیه مخالفان و گروهکهای ضدانقلاب استفاده میکرد.
در یکی از سخنرانیهای همان روزها، او با اشاره به آیه «اشداء علی الکفار» از «توطئهگرها در کردستان» سخن گفت و خواستار برخورد شدید با آنان شد.
این ادبیات را نمیتوان انکار کرد.
اما تبدیل آن به این ادعا که «امام خمینی در ۲۸ مرداد فرمان جهاد برای قتلعام قوم کرد صادر کرد»، مستلزم ارائه سندی است که چنین دستوری را صراحتاً نشان دهد.
چنین عبارتی در متن فرمان ۲۸ مرداد وجود ندارد.
در واقع، یکی از شگردهای تبلیغاتی گروهکهای ضدانقلاب، کنار هم قرار دادن چند سخنرانی، فرمان و حادثه متفاوت و سپس ارائه آنها به عنوان یک «فرمان واحد برای قتلعام کردها» است.
نقد عملکرد جمهوری اسلامی، با تحریف تاریخ تفاوت دارد
نقد عملکرد جمهوری اسلامی در کردستان در سالهای نخست انقلاب، موضوعی جداگانه است.
درباره نحوه برخورد با گروهکهای ضدانقلاب، عملیات نظامی، اعدامها، عملکرد دادگاههای انقلاب و حوادث خونین آن دوره میتوان بحث تاریخی، حقوقی و سیاسی مفصل انجام داد.
اما نقد تاریخی زمانی اعتبار دارد که مبتنی بر سند باشد.
اگر گروهکهای ضدانقلاب مدعی هستند که در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ فرمان «قتلعام کردها» صادر شده، باید متن همان فرمان را ارائه کنند.
نه اینکه یک فرمان نظامی را بردارند، عبارتهای پراکنده از سخنرانیهای دیگر را به آن اضافه کنند و در نهایت نتیجه بگیرند که «خمینی فرمان قتلعام کردها را صادر کرد».
یک واقعیت تاریخی که نباید فراموش شود
در سال ۱۳۵۸، کردستان تنها صحنه فعالیت سیاسی احزاب و جریانهای مدنی نبود؛ در بخشهایی از منطقه، درگیریهای مسلحانه و رویارویی نیروهای جمهوری اسلامی با گروهکهای ضدانقلاب نیز جریان داشت.
در چنین شرایطی، دولت موقت و سپس جمهوری اسلامی، تصمیم به استفاده از نیروهای نظامی و انتظامی برای بازگرداندن کنترل مناطق درگیر گرفت.
ممکن است درباره نحوه اجرای این سیاست، میزان خشونت، تصمیمات فرماندهان و پیامدهای آن نقدهای جدی وجود داشته باشد.
اما یک مسئله روشن است:
«مبارزه با گروهکهای مسلح ضدانقلاب» با «جنگ علیه قوم کرد» دو مفهوم متفاوت هستند.
کرد بودن یک قوم است؛ عضویت در یک گروهک مسلح، یک انتخاب سیاسی و سازمانی.
یکی کردن این دو مفهوم، نه دفاع از مردم کردستان است و نه روایت دقیق تاریخ؛ بلکه در خدمت همان پروژهای است که میخواهد گروهکهای ضدانقلاب را معادل «ملت کرد» معرفی کند.
جمعبندی؛ سند را نشان دهید، نه شعار را
۲۸ مرداد ۱۳۵۸ یک واقعیت تاریخی مهم در تحولات کردستان است.
در این روز فرمان اعزام و بسیج نیروهای نظامی و انتظامی برای مقابله با وضعیت بحرانی و گروهکهای ضدانقلاب صادر شد.
ادبیات سیاسی امام خمینی در آن مقطع نیز بدون تردید تند و شدید بود و مخالفان مسلح جمهوری اسلامی را با تعابیر بسیار سخت مورد خطاب قرار میداد.
اما ادعای «فرمان قتلعام قوم کرد» یا «فرمان جهاد علیه کردها» چیزی فراتر از متن سند است و برای اثبات آن باید سند مستقلی ارائه شود.
گروهکهای ضدانقلاب نمیتوانند با حذف زمینه تاریخی، یکی کردن مردم کردستان با اعضای گروهکها و تحریف متن اسناد، یک روایت تبلیغاتی را به جای تاریخ بنشانند.
تاریخ را باید از روی سند خواند؛ نه از روی بیانیه گروهکهایی که سالهاست تلاش میکنند خود را به جای مردم کردستان معرفی کنند.
منابع
* صحیفه امام، جلد ۹، صفحه ۲۸۵؛ پیام ۲۷ مرداد ۱۳۵۸ درباره حوادث پاوه.
* صحیفه امام، جلد ۹، صفحه ۳۰۶؛ پیام ۲۸ مرداد ۱۳۵۸ درباره بسیج نیروها در ارتباط با سنندج و کردستان.
* صحیفه امام، جلد ۹؛ سخنان و مواضع امام خمینی درباره حوادث کردستان در مرداد ۱۳۵۸.
