انتقال عبدالله اوجالان، بنیان‌گذار گروه تروریستی کارگران کردستان (PKK)، از سلول قدیمی‌اش به بخشی تازه تاسیس در جزیره زندان‌سرا «امرالی»، بار دیگر معادلات پیرامون روند صلح میان دولت ترکیه و جنبش کردی را به سر تیتر رسانه‌ها کشانده است. این جابجایی که به تایید نمایندگان حزب دموکراتیک برابری و خلق‌ها (DEM) رسیده، در شرایطی رخ داده که فرآیند گفت‌وگوها طی دو ماه اخیر با رکود نسبی و تعلیق در اهداف زمانی روبه‌رو بوده است.
رمزگشایی از یک انتقال؛ تکریم یا تاکتیک؟
از سال ۱۹۹۹ که اوجالان در عملیاتی جنجالی در کنیا دستگیر و به جزیره امرالی منتقل شد، شرایط حبس او همواره یکی از حساس‌ترین دماسنج‌های سیاسی ترکیه بوده است. با اینکه سال گذشته و در پی فراخوان اوجالان، گام‌هایی برای زمین گذاشتن سلاح و حتی تصویب قانون عفو مشروط برای هزاران تن از اعضای PKK در پارلمان ترکیه برداشته شد، اما حامیان کرد بر این باورند که این تغییر مکان به تنهایی گره‌گشای بحران نخواهد بود.
حزب DEM تاکید می‌کند که اگرچه این انتقال می‌تواند نشانه‌ای از بهبود نسبی شرایط فیزیکی نگهداری اوجالان باشد، اما تا زمانی که وضعیت حقوقی و سیاسی او به عنوان یک «بازیگر و هماهنگ‌کننده صلح» رسمیت نیابد و موانع دیدار وی با نهادهای مدنی، زنان، روزنامه‌نگاران و دانشگاهیان برطرف نشود، این روند همچنان «یک‌طرفه و بلوکه شده» باقی خواهد ماند.
چشم‌انداز آتی؛ صلح شکننده بر لبه تیغ
رفتار حاکمیت ترکیه در قبال این پرونده نشان‌دهنده یک سیاست قطره‌چکانی و توأم با احتیاط شدید امنیتی است. از یک‌سو، دولت اردوغان به دنبال مدیریت بحران داخلی و بستن پرونده دهه‌ها درگیری مسلحانه است، و از سوی دیگر از اعطای امتیازات فراگیر سیاسی هراس دارد. با وجود اینکه ساختار جدید زندان امرالی امیدواری‌های ضعیفی ایجاد کرده، اما اصرار نمایندگان کرد بر لزوم شکستن مواضع سخت‌گیرانه آنکارا نشان می‌دهد که مسیر رسیدن به صلح پایدار، همچنان پر از دست‌انداز و ابهام است.
