انجمن بیتاوان: اعلام انحلال گروهک تروریستی پ.ک.ک در سال ۲۰۲۵ از سوی برخی رسانهها بهعنوان «آغاز صلح» معرفی شد؛ اما واقعیت این است که تجربه چهار دهه فعالیت این سازمان و شبکه گسترده شاخههای وابسته به آن، اجازه چنین خوشبینی سادهانگارانهای را نمیدهد.
پ.ک.ک صرفاً یک گروه مسلح نبود که با زمین گذاشتن چند قبضه سلاح بتوان پرونده آن را مختومه اعلام کرد. این گروه طی سالها با ایجاد شبکهای پیچیده از شاخههای سیاسی، رسانهای، فرهنگی و شبهنظامی، پروژهای فراتر از عملیات تروریستی را دنبال کرده است. از پژاک در ایران گرفته تا یگانهای مسلح در سوریه و مجموعهای از نهادهای پوششی در اروپا، همگی بخشی از یک منظومه سازمانیافته هستند که با تغییر نام و تاکتیک، همچنان در پی حفظ حیات خود است.
بر همین اساس، اعلام انحلال پ.ک.ک را باید بیش از آنکه پایان یک تهدید دانست، تلاشی برای بازسازی و بازآرایی این شبکه ارزیابی کرد؛ شبکهای که در سالهای اخیر به دلیل فشارهای امنیتی، کاهش توان نظامی و تغییر معادلات منطقهای، ناچار شده است راهبردهای جدیدی برای بقا طراحی کند.
کارنامه پ.ک.ک مملو از اقدامات تروریستی، بمبگذاری، ترور، اخاذی، قاچاق و مهمتر از همه، سوءاستفاده از نوجوانان و جوانان کُرد است. هزاران خانواده کُرد قربانی سیاستهای این گروه شدهاند؛ خانوادههایی که فرزندانشان یا در عملیاتهای تروریستی کشته شدند یا با فریب و اجبار به اردوگاههای این سازمان منتقل شدند. این واقعیتی است که هیچ عملیات رسانهای یا تغییر نامی نمیتواند آن را از حافظه افکار عمومی پاک کند.
آنچه امروز بیش از هر چیز باید مورد توجه قرار گیرد، تلاش شبکههای وابسته به پ.ک.ک برای تغییر چهره این سازمان است. همان جریانی که سالها با اسلحه سخن میگفت، اکنون میکوشد با استفاده از رسانهها، سازمانهای پوششی، فعالان سیاسی و شبکههای مجازی، همان اهداف گذشته را با ادبیاتی متفاوت دنبال کند. تغییر ابزار، به معنای تغییر ماهیت نیست.
در همین چارچوب، شاخههایی مانند پژاک نیز تلاش دارند خود را از گذشته خشونتآمیز پ.ک.ک جدا نشان دهند؛ در حالی که پیوندهای ایدئولوژیک، تشکیلاتی و فرماندهی میان این گروهها بارها توسط اسناد و شواهد مختلف آشکار شده است. از این رو، هرگونه تلاش برای عادیسازی یا مشروعیتبخشی به این جریانها، عملاً نادیده گرفتن دهها سال خشونت و قربانی شدن مردم منطقه خواهد بود.
واقعیت آن است که پایان واقعی تروریسم، صرفاً با اعلام انحلال یک سازمان حاصل نمیشود. تا زمانی که ساختارهای تبلیغاتی، منابع مالی، شبکههای جذب نیرو و بازوهای نیابتی این جریان فعال باشند، خطر بازتولید خشونت همچنان پابرجاست.
تجربه گروههای تروریستی در نقاط مختلف جهان نیز نشان داده است که بسیاری از این سازمانها پس از شکست نظامی، با تغییر نام، تغییر تاکتیک و ورود به عرصههای سیاسی و رسانهای، تلاش کردهاند پروژه خود را در قالبی جدید ادامه دهند. پ.ک.ک و شاخههای وابسته به آن نیز از این قاعده مستثنی نیستند.
از این رو، انحلال اعلامی پ.ک.ک نباید به معنای پایان هوشیاری در برابر این شبکه تلقی شود. امروز بیش از هر زمان دیگری لازم است فعالیت شاخههای وابسته، سازمانهای پوششی و ماشین تبلیغاتی این جریان با دقت رصد شود تا پروژهای که سالها امنیت و ثبات منطقه را هدف قرار داده بود، این بار با چهرهای متفاوت احیا نشود.
پایان یک نام، لزوماً پایان یک تفکر نیست. تا زمانی که ایدئولوژی خشونت، ساختارهای سازمانی و شبکههای وابسته به پ.ک.ک پابرجا باشند، نمیتوان از پایان واقعی این تهدید سخن گفت.
