آیا شاخه مسلح پ.ک.ک از یک نیروی متمرکز بر ترکیه به نیرویی متمرکز بر ایران تبدیل میشود؟
خبرگزاری بی تاوان: پیش از آغاز روند اخیر صلح، یکی از مهمترین پیامدهای تغییر راهبرد نظامی ترکیه در مقابله با پ.ک.ک، استقرار و حضور دائمی نیروهای این کشور در بخشهایی از شمال عراق بود؛ اقدامی که عملاً پ.ک.ک را به سمت مناطق جنوبیتر سوق داد.
اما مسیر مستقیم به سوی جنوب با مناطق شهری و مسکونی تحت نفوذ حزب دموکرات کردستان (KDP) تلاقی میکند. به همین دلیل، نیروهای پ.ک.ک به تدریج به مناطق کوهستانی استان سلیمانیه که تحت اداره اتحادیه میهنی کردستان (PUK) قرار دارد و فضای بازتری برای فعالیت این گروه فراهم میکند، منتقل شدند.
امروزه بخش قابل توجهی از زیرساختها و پایگاههای پ.ک.ک و به تبع آن پژاک، در امتداد مرز ایران مستقر شدهاند؛ روندی که به تدریج شاخه نظامی این جریان را از تمرکز سنتی بر ترکیه دور کرده است.
پ.ک.ک و پژاک اکنون دسترسی بسیار بیشتری به مرزهای ایران نسبت به مرزهای ترکیه دارند؛ زیرا بخش عمدهای از مناطق مرزی ترکیه را از دست دادهاند. نکته قابل توجه آن است که مطالبات ترکیه در چارچوب روند صلح، شامل تخلیه مناطقی همچون هاکورک و گارا در امتداد مرز ترکیه و همچنین سنجار و مخمور میشود؛ مناطقی که بخشی از آوارگان کرد ترکیه در آنها سکونت دارند. با این حال، در این مطالبات اشارهای به زیرساختهای رو به گسترش پ.ک.ک در جنوب رشتهکوه قندیل، امتداد کوهستان آسوس، کریدور پنجوین در شرق سلیمانیه و مناطق منتهی به حلبچه نشده است.
این جابهجایی صرفاً یک انتقال جغرافیایی نیست؛ بلکه انتقال به فضایی با ویژگیهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی متفاوت است. حوزه عملیاتی قدیمی پ.ک.ک در شمال، بخشی از جهان مرزی کرمانجیزبانِ بادینان و هکاری بود؛ فضایی که از طریق اشتراکات زبانی، پیوندهای خویشاوندی، شبکههای قاچاق، راهنمایان محلی کوهستان و دههها رفتوآمد فرامرزی، ارتباطی عمیق و ارگانیک با جامعه کردهای ترکیه داشت.
اما محور آسوس ـ پنجوین به فضای متفاوتی تعلق دارد؛ منطقهای عمدتاً سورانیزبان که از نظر سیاسی و اجتماعی بیشتر با سلیمانیه، هورامان، کرمانشاه، ایلام و عرصه سیاسی کردهای ایران پیوند دارد. این منطقه نه تنها از نظر جغرافیایی از ترکیه فاصله بیشتری دارد، بلکه از منظر اجتماعی و فرهنگی نیز در جهتی متفاوت از حوزه سنتی نفوذ پ.ک.ک قرار گرفته است.
