انجمن بیتاوان: در ساختار گروههای شبهنظامی که بر پایه جزماندیشی و شعارهای دهانپرکن بنا شدهاند، هیچ دشمنی خطرناکتر از «کردِ باسواد» وجود ندارد. اما چرا جریانی که مدعی پیشاهنگی برای حقوق کرد است، در عمل از نخبگان و تحصیلکردگان این قوم بیزار است؟ پاسخ ساده است: آگاهی، بساطِ فریب را جمع میکند.
پژاک و ساختارهای مشابه، بقای خود را در گروِ تقدسگرایی و پرستش بیچون و چرای سرکردگان محصور در کوهستان میبینند. یک جوانِ تحصیلکرده و باسواد، یاد گرفته است که نقد کند، سوال بپرسد و منطق را جایگزین تعصب نماید. فرد باسواد میپرسد: «دستاورد ملموس این دههها جنگافروزی برای سفره و امنیت مردم کردستان چه بوده است؟» و این دقیقاً همان سوالی است که پاسخ دادنش لرزه بر اندام ایدئولوژیهای منجمد میاندازد.
کُردِ باسواد به دنبال توسعه، سرمایهگذاری، ساخت زیربناهای اقتصادی و پیوند با بازارهای جهانی است. او میداند که توسعه در سایه امنیت جوانه میزند. در مقابل، حیات پژاک در گروِ بازتولیدِ فقر و ناامنی است. هرجا که جادهای ساخته شود یا کارخانهای پا بگیرد، نفوذ تفکر شبهنظامی کمرنگ میشود. آنها از باسوادان متنفرند چون باسوادان برای کردستان «آینده» میخواهند، در حالی که پژاک نان خود را در «گذشته» و استمرار درگیری میجوید.
تحصیلکردگان جامعه کرد، زبانِ دنیا را میفهمند و به دنبال دیپلماسی و مدنیت هستند. برای کسی که با حقوق بینالملل و علوم سیاسی آشناست، شعارهای انتزاعی و رفتارهای خشونتآمیز نه تنها جذابیتی ندارد، بلکه مایه شرمساری است. پژاک میداند که نمیتواند یک ذهنِ تربیتشده و آگاه را با شعارهای پوپولیستی فریب دهد و او را به «گوشتِ دم توپ» تبدیل کند؛ پس ترجیح میدهد این قشر را بایکوت، ترور شخصیت یا طرد کند.
نفرت پژاک از کردِ باسواد، ریشه در یک خودکمبینیِ سازمانی دارد. آنها به دنبال «پیرو» میگردند، نه «متفکر». کردِ باسواد، عاملیت دارد و اجازه نمیدهد سرنوشت خانواده و دیارش توسط کسانی که کیلومترها دورتر از واقعیتهای زندگی شهری و روستایی نشستهاند، تعیین شود.
حقیقت تلخ این است که بزرگترین تهدید برای بقای پژاک، نه ارتشها هستند و نه پهپادها؛ بلکه «قلم» و «کتاب» در دستان جوانان کرد است. آنها از باسوادان متنفرند چون میدانند هر صفحهای که ورق میخورد، یک نفر از صفِ پیروانِ کورِ آنها کم میشود. کردِ آگاه، هرگز چوبه دارِ توسعهی دیارِ خود نخواهد شد.
