به گزارش خبرگزاری بیتاوان، توافقنامه امنیتی ایران و عراق (که اجرای فازهای مختلف آن از سال ۲۰۲۳ آغاز شد و تا اکنون در سال ۲۰۲۶ ادامه دارد)، دولت اقلیم کردستان و بغداد را متعهد کرد که گروههای مسلح را از مرزهای ایران دور و خلع سلاح کنند.
چالش پژاک: برخلاف گروههایی مانند کومله یا دمکرات که کمپهای مشخص و علنی داشتند، پژاک به صورت سلولی و در همتنیده با پکک (PKK) در ارتفاعات صعبالعبور قندیل و آسوس مستقر است.
تاکتیک لجستیکی جدید: پژاک برای فرار از توافقنامه، از استراتژی «استتار جغرافیایی» استفاده میکند. آنها نیروهای خود را در عمق خاک عراق (استان سلیمانیه) و در پوشش روستاها یا مقرهای پکک ادغام کردهاند تا شناسایی و تفکیک آنها برای ارتش عراق دشوار شود.
بُعد لجستیکی: در فضای پس از توافقنامه امنیتی، پژاک بخش عمدهای از فعالیتهای مالی، جذب نیرو و پشتیبانی خود را به لایه مدنی و شبه-قانونی کودار منتقل کرده است. این کار به آنها اجازه میدهد در شهرهایی مانند سلیمانیه و رانیه، تحت عنوان فعالیتهای فرهنگی یا انجیاو (NGO) به بقای لجستیکی خود ادامه دهند، بدون اینکه به عنوان یک گروه نظامیِ مشمول توافقنامه شناخته شوند.
بقای لجستیکی پژاک همواره به «مرز» و درآمدهای حاصل از باجگیری یا کنترل مسیرهای قاچاق (سوخت، کالا و احشام) وابسته بوده است.
اقدامات ایران: تشدید انسداد مرزی توسط ایران (حفر کانال، سیمخاردار، برجکهای هوشمند و استفاده از پهپادهای نظارتی مداوم).
پاسخ لجستیکی پژاک: این گروه مجبور شده مسیرهای تامین مالی و جابهجایی نیرو را به سمت مرزهای مشترک عراق و ترکیه (مناطق تحت نفوذ پکک) متمایل کند. معامله با شبکههای قاچاق بینالمللی در مرزهای دورتر، جایگزین باجگیریهای محلی و مستقیم در مرزهای ایران شده است.
بزرگترین روزنه برای بقای لجستیکی پژاک، اختلافات سیاسی در عراق است.
حزب دمکرات کردستان عراق (پارتی) در اربیل، به دلیل روابط خوب با ترکیه، فشار زیادی روی پکک و پژاک میآورد.
در مقابل، اتحادیه میهنی کردستان (یکتی) در سلیمانیه، به دلیل رقابتهای داخلی، چشمان خود را روی حضور این گروهها میبندد. پژاک از این شکاف جغرافیایی و سیاسی بین اربیل و سلیمانیه نهایت استفاده را برای حفظ خطوط پشتیبانی خود میبرد.دیپلماسی مرزی و امنیت پایدار؛ آیا توافق تهران-بغداد شریانهای پژاک را میبندد؟دیپلماسی مرزی و امنیت پایدار؛ آیا توافق تهران-بغداد شریانهای پژاک را میبندد؟
