انجمن بی تاوان: تحولات اخیر در مرزهای غربی کشور و افزایش ورود گردشگران خارجی در کنار گزارشها و مشاهدات میدانی از فعالیت عناصر مشکوک، بار دیگر توجهات را به این پرسش اساسی جلب کرده است که چرا برخی بازیگران خارجی در شرایط حساس منطقهای، بر روی گروههای تجزیهطلب سرمایهگذاری میکنند؟ بسیاری از کارشناسان معتقدند پاسخ این سؤال را باید در پیوند میان سه ضلع اصلی جستجو کرد: پول، رسانه و تجزیهطلبی.
ضلع اول: پول؛ تأمین مالی برای ناامنی
هیچ حرکت سازمانیافتهای بدون پشتوانه مالی شکل نمیگیرد. اسناد، گزارشها و اعترافات متعدد نشان میدهد بخش مهمی از فعالیت جریانهای تجزیهطلب از طریق منابع مالی خارجی تأمین میشود. این منابع مالی علاوه بر پوشش هزینههای تبلیغاتی و رسانهای، در جهت شبکهسازی، جذب نیرو، آموزش و ایجاد بسترهای عملیاتی نیز مورد استفاده قرار میگیرد.
تجربه سالهای گذشته نشان داده است هر جا که پولهای مشکوک وارد یک منطقه شدهاند، زمینه برای افزایش تنش، اختلاف و ناامنی نیز فراهم شده است.
ضلع دوم: رسانه؛ جنگ روایتها و تحریف واقعیت
در عصر حاضر، رسانه قدرتمندترین سلاح در جنگهای ترکیبی است. شبکههای ماهوارهای معاند، رسانههای وابسته به سرویسهای بیگانه و صفحات سازمانیافته در شبکههای اجتماعی، تلاش میکنند با برجستهسازی مشکلات، تحریف واقعیتها و ایجاد شکاف میان مردم و حاکمیت، زمینه بیاعتمادی و نارضایتی را فراهم کنند.
این رسانهها با بزرگنمایی برخی حوادث و سانسور واقعیتهای موجود، تصویری نادرست از وضعیت مناطق مرزی ارائه میدهند. در مقابل، امنیت، توسعه، سرمایهگذاری و آرامش مردم این مناطق کمتر مورد توجه آنان قرار میگیرد.
ضلع سوم: تجزیهطلبی؛ ابزار اجرای پروژه
گروههای تجزیهطلب، بازوی اجرایی این پروژه هستند. این جریانها با سوءاستفاده از مطالبات قومی، زبانی و فرهنگی، تلاش میکنند زمینه ایجاد اختلاف و تقابل میان اقوام ایرانی را فراهم سازند.
برخی از این گروهها در سالهای گذشته سابقه همکاری با بازیگران خارجی، فعالیتهای مسلحانه، ناامنسازی مناطق مرزی و اقدامات خشونتآمیز را در کارنامه خود داشتهاند. هدف نهایی این پروژه نه دفاع از حقوق مردم، بلکه تضعیف انسجام ملی و ایجاد بیثباتی در کشور است.
پیامدها برای امنیت ملی و مردم مرزنشین
ادامه این روند بیش از هر چیز به مردم مناطق مرزی آسیب میزند. ناامنی، کاهش سرمایهگذاری، مهاجرت نخبگان، رکود اقتصادی و تضعیف فرصتهای توسعه، از جمله پیامدهای مستقیم فعالیت جریانهای تجزیهطلب و حامیان خارجی آنهاست.
تجربه کشورهای مختلف منطقه نشان داده است که هرجا پروژههای تجزیهطلبانه تقویت شدهاند، نخستین قربانیان آن مردم محلی بودهاند.
راهکار: هوشیاری، انسجام و اقتدار
مقابله با این پروژه نیازمند رویکردی جامع است. تقویت امنیت پایدار در مرزها، توسعه متوازن مناطق مرزی، افزایش آگاهی عمومی، مقابله با جنگ روانی رسانههای معاند و ارتقای سرمایه اجتماعی، از مهمترین راهکارهای خنثیسازی این تهدیدات به شمار میرود.
انسجام ملی، سرمایهای است که در طول تاریخ ایران بارها کشور را از تهدیدهای خارجی و داخلی عبور داده است. حفظ این سرمایه، نیازمند هوشیاری، مسئولیتپذیری و مشارکت همه اقشار جامعه خواهد بود.
