انجمن بی تاوان: وبسایت العالم الجدید طی گزارشی به بررسی دلایل عدم موافقت کردها تا بدین لحظه برای همکاری با آمریکا و رژیم صهیونیستی در جنگ کنونی علیه ایران پرداخته است که در ادامه به بخش هایی از آن اشاره خواهد شد. در پی افزایش تنشهای منطقه ای نگرانی های رسمی و مردمی در اقلیم کردستان عراق درباره تبدیل شدن این منطقه به صحنه یک جنگ نیابتی رو به افزایش است. فشارهای آمریکا از یک سو و هشدارهای مستقیم ایران از سوی دیگر اقلیم کردستان را در موقعیتی حساس قرار داده است؛ به ویژه در شرایطی که این منطقه با چالش های اقتصادی و امنیتی قابل توجهی روبه روست و هرگونه ورود به درگیری های منطقه ای میتواند ثبات و آینده آن را به خطر بیندازد.
گزارش های رسانه ای حاکی از آن است که دولت دونالد ترامپ در حال بررسی استفاده از کارت کردی در جنگ با ایران بوده است و برای این منظور با رهبران کرد عراق تماسهایی برقرار کرد. با این حال چنین طرحی با هشدارهای جدی ایران مواجه شده است. در همین چارچوب مسعود بارزانی رئیس حزب دموکرات کردستان و بافل طالبانی رئیس اتحادیه میهنی کردستان تماس هایی دریافت کردند که در آن نسبت به پیامدهای چنین اقدامی هشدار داده شد. همچنین عباس عراقچی وزیر خارجه ایران نیز در تماس هایی جداگانه این موضوع را مطرح کرده بود.
برخی تحلیلگران معتقدند که ایالات متحده در تلاش است از کردها به عنوان ابزاری در درگیری ایران استفاده کند. فائق عادل پژوهشگر مسائل کردی میگوید واشنگتن قصد دارد کردها را وارد جنگی نیابتی کند که میتواند اقلیم کردستان را با خطرات جدی و حتی ویرانی روبه رو سازد. به گفته او جامعه کردستان که خود با مشکلات اقتصادی و امنیتی متعددی دست و پنجه نرم می کند، آمادگی ورود به چنین جنگی را ندارد. وی تأکید میکند که احترام به اصل حسن همجواری با ایران و نیز نقش حمایتی تهران در مقاطع تاریخی مانند قیام کردها علیه حکومت صدام حسین و همچنین جنگ با داعش از دلایل مهمی است که موجب احتیاط رهبران کرد در این مسئله شده است.
روزنامه واشنگتن پست نیز گزارش داده که رهبران کرد عراق در حال بررسی گزینه های خود بوده و میدانند که دامنه انتخاب هایشان محدود است. یکی از مسئولان اتحادیه میهنی کردستان گفته است اگر حملات احتمالی گروه های کرد ایرانی علیه ایران شکست بخورد واکنش تهران علیه اقلیم کردستان میتواند بسیار شدید باشد.
در همین حال دولت اقلیم کردستان گزارشهایی را که مدعی بودند این اقلیم در حال مسلح کردن گروه های کرد مخالف ایران برای اعزام به داخل خاک ایران است رد کرده است. سخنگوی دولت اقلیم اعلام کرده که چنین ادعاهایی کاملا نادرست است و اقلیم هیچ نقشی در مسلح کردن این گروه ها یا ارسال آنها به ایران ندارد.
در سطح دولت مرکزی عراق نیز تأکید شده که خاک این کشور نباید به پایگاهی برای حمله به کشورهای همسایه تبدیل شود. محمد شیاع السودانی نخست وزیر عراق در تماس تلفنی با نچیروان بارزانی رئیس اقلیم کردستان بر مخالفت بغداد با هرگونه حمله از خاک عراق به کشورهای همسایه تأکید کرد و خواستار حفظ ثبات و امنیت منطقه شد. رئیس اقلیم کردستان نیز اعلام کرده است که این منطقه همواره عامل ثبات و صلح خواهد بود و از ورود به درگیریهای نظامی در منطقه دوری می کند.
برخی پژوهشگران اجتماعی نیز معتقدند تجربه کردها در سوریه باعث شده که آنان نسبت به وعده های آمریکا محتاط باشند. به گفته سیروان کریم کردها در گذشته چندین بار با آمریکا همکاری کرده اند، اما در نهایت واشنگتن پس از پایان مأموریتهای خود آنها را تنها گذاشته است؛ همانگونه که پس از جنگ با داعش در سوریه رخ داد. از این رو بسیاری از کردها تمایلی ندارند بار دیگر وارد درگیری شوند که ممکن است در نهایت بدون حمایت باقی بمانند.
از سوی دیگر روابط اقتصادی و سیاسی اقلیم کردستان با ایران نیز عاملی مهم در این تصمیم است. ایران یکی از همسایگان اصلی و شرکای اقتصادی مهم اقلیم محسوب میشود و هرگونه تنش میتواند پیامدهای گسترده ای برای اقتصاد این منطقه داشته باشد. برخی کارشناسان اقتصادی می گویند حدود ۷۰ درصد اقتصاد اقلیم کردستان به نوعی به ایران وابسته است؛ از جمله در زمینه واردات کالا سوخت و برخی مبادلات تجاری.
نشانه هایی از نگرانی های اقتصادی نیز در داخل اقلیم دیده میشود. با افزایش احتمال گسترش جنگ شهروندان به خرید و ذخیره مواد غذایی روی آورده اند. همچنین میزان تأمین برق کاهش یافته برخی شرکت های فعال در حوزه انرژی تولید خود را به دلیل نگرانی از حملات احتمالی متوقف کرده اند. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که ایران ابزارهای فشار متعددی در اختیار دارد؛ از جمله بستن گذرگاه های مرزی، توقف صادرات سوخت یا حتی هدف قرار دادن زیر ساختهای انرژی و ارتباطات چنین اقداماتی میتواند به سرعت بحران اقتصادی شدیدی در اقلیم کردستان ایجاد کند.
در مجموع اقلیم کردستان عراق در شرایطی بسیار حساس قرار دارد. از یک سو فشارهای خارجی برای نقش آفرینی در بحران ایران وجود دارد و از سوی دیگر خطر واکنش شدید تهران وابستگی اقتصادی و تجربه های گذشته باعث شده رهبران کرد ترجیح دهند از ورود به این درگیری دوری کنند. به همین دلیل بیشتر جریان های سیاسی کردستان تلاش دارند اقلیم را از تبدیل شدن به میدان یک جنگ نیابتی در منطقه دور نگه دارند.
