از «خلع سلاح» تا «سراب بازگشت»؛ ابهامهای روند انحلال پ.ک.ک همچنان پابرجاست

انجمن بیتاوان: با گذشت ماهها از آغاز روندی که از آن با عنوان «انحلال پ.ک.ک» و «ترکیه عاری از تروریسم» یاد میشود، ابعاد واقعی این فرآیند بیش از گذشته محل تردید و پرسش است. در حالی که برخی جریانها این روند را گامی برای پایان دادن به دههها خشونت معرفی میکنند، جزئیات منتشرشده از پیشنویس سازوکار بازگشت نیروهای پ.ک.ک نشان میدهد که نه خبری از عفو عمومی است و نه تضمینی برای بازگشت گسترده اعضای این گروه وجود دارد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، تنها شمار محدودی از نیروهایی که در سالهای اخیر به این گروه پیوستهاند و سابقه مشارکت در عملیات مسلحانه ندارند، امکان بازگشت به ترکیه را خواهند داشت. این افراد نیز باید برای چند سال تحت نظارت نهادهای امنیتی قرار گیرند. در مقابل، فرماندهان و عناصر عملیاتی پ.ک.ک مشمول هیچگونه امتیاز یا سازوکار ویژهای نخواهند شد و زندانیان این پرونده نیز از عفو عمومی برخوردار نمیشوند.
این وضعیت نشان میدهد که برخلاف تبلیغات گسترده، روند کنونی نه به معنای پایان کامل فعالیتهای پ.ک.ک است و نه افقی روشن برای حل ریشهای مسئله تروریسم در منطقه ترسیم میکند. بسیاری از اعضا و خانوادههای آنان همچنان در بلاتکلیفی به سر میبرند و مشخص نیست سرنوشت هزاران نیرویی که طی دهههای گذشته جذب این سازمان شدهاند، چگونه تعیین خواهد شد.
از سوی دیگر، این روند بیش از آنکه بر حل مسائل بنیادین متمرکز باشد، به چارچوبی امنیتی محدود شده است؛ چارچوبی که تمرکز اصلی آن مدیریت تهدیدهای کوتاهمدت است، نه پایان دادن به چرخه خشونت و سوءاستفاده از جوانان کرد.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که گروهک تروریستی پ.ک.ک همواره از شعارهای سیاسی برای بازسازی ساختار خود و حفظ شبکههای وابسته استفاده کرده است. از این رو، هرگونه ارزیابی از روند کنونی باید با احتیاط و بر پایه واقعیتهای میدانی انجام شود، نه صرفاً بر اساس بیانیهها و تبلیغات رسانهای.
آنچه امروز بیش از هر چیز به چشم میآید، شکاف عمیق میان وعدههای اولیه و واقعیتهای اجرایی این فرآیند است؛ شکافی که این پرسش را تقویت میکند که آیا این روند واقعاً به پایان فعالیت پ.ک.ک منجر خواهد شد یا صرفاً مرحلهای تازه از بازآرایی این شبکه تروریستی است.


