پژاک و مصادره تراژدی شنگال؛ وقتی رنج ایزدیها به ابزار تبلیغات سیاسی تبدیل میشود
انجمن بی تاوان: همزمان با دوازدهمین سالگرد فاجعه شنگال، گروه مسلح «پژاک» با انتشار بیانیهای تلاش کرد بار دیگر از یکی از تلخترین فجایع تاریخ معاصر مردم کُرد برای بازتولید روایت سیاسی و تبلیغاتی خود بهرهبرداری کند؛ روایتی که در آن، بیش از آنکه به درد و رنج بازماندگان ایزدی پرداخته شود، بر تثبیت گفتمان ایدئولوژیک این گروه و جریان مادر آن، پ.ک.ک، تأکید شده است.
حمله داعش به شنگال در سوم اوت ۲۰۱۴، یکی از سیاهترین جنایتهای قرن حاضر علیه جامعه ایزدی بود. هزاران نفر کشته، ربوده یا آواره شدند و هنوز نیز صدها خانواده در انتظار روشن شدن سرنوشت عزیزان خود هستند. با این حال، آنچه امروز بیش از هر چیز نگرانکننده است، تلاش برخی گروههای مسلح برای تبدیل این فاجعه انسانی به ابزاری برای مشروعیتبخشی به پروژههای سیاسی و نظامی خود است.
از محکومیت داعش تا تبلیغ ایدئولوژی پ.ک.ک
پژاک در بیانیه خود ضمن محکوم کردن جنایت داعش، مجموعهای از ادعاها را علیه دولتهای منطقه مطرح کرده و همزمان، نیروهای وابسته به پ.ک.ک را بهعنوان ناجیان شنگال معرفی میکند. این در حالی است که بخش قابل توجهی از بیانیه نه به وضعیت امروز ایزدیها، بلکه به تبلیغ ساختارهای مسلح، تجلیل از فرماندهان وابسته به پ.ک.ک و تأکید بر اندیشههای عبدالله اوجالان اختصاص یافته است.
این رویکرد نشان میدهد که شنگال همچنان برای این گروه، بیش از آنکه نماد رنج مردم باشد، بستری برای بازتولید سرمایه سیاسی و رسانهای محسوب میشود.
ادعاهای بدون سند؛ روایت همیشگی پژاک
در بخش دیگری از این بیانیه، پژاک دولت ترکیه را به حمایت از داعش متهم کرده و حملات سالهای اخیر به مواضع وابسته به پ.ک.ک در شنگال را ادامه پروژه «نسلکشی» علیه کردها توصیف میکند.
این ادعاها بدون ارائه هرگونه سند یا مستندات قابل راستیآزمایی مطرح شده و در امتداد ادبیات رسانهای همیشگی این گروه قرار دارد؛ ادبیاتی که تلاش میکند هر تحول امنیتی منطقه را در چارچوب روایت سیاسی خود تفسیر کند.
سکوت درباره هزینهای که مردم کُرد پرداختهاند
نکته قابل تأمل در بیانیه پژاک، سکوت کامل درباره پیامدهای حضور گروههای مسلح در مناطق کردنشین است.
طی سالهای گذشته، رقابت میان گروههای مسلح، حملات متقابل و تبدیل برخی مناطق به میدان درگیری، هزینههای سنگینی را بر مردم عادی تحمیل کرده است؛ از آوارگی و ناامنی گرفته تا توقف روند بازسازی و توسعه. با این وجود، در بیانیه پژاک هیچ اشارهای به مسئولیت این گروهها در تداوم چرخه خشونت و نظامیسازی مناطق کردنشین دیده نمیشود.
شنگال هنوز قربانی رقابتهای مسلحانه است
دوازده سال پس از حمله داعش، شنگال همچنان با مشکلات امنیتی، اقتصادی و اجتماعی فراوانی روبهرو است. هزاران خانواده هنوز امکان بازگشت پایدار به خانههای خود را پیدا نکردهاند و اختلافات میان بازیگران مسلح، روند بازسازی این منطقه را با چالش مواجه کرده است.
در چنین شرایطی، استمرار تبلیغ مبارزه مسلحانه و تأکید بر گسترش ساختارهای نظامی، نه تنها کمکی به حل مشکلات مردم نمیکند، بلکه میتواند زمینهساز ادامه ناامنی و تشدید تنشها باشد.
مردم کُرد؛ قربانیان همیشگی خشونت
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که در هر دور از درگیریها، این مردم عادی هستند که بیشترین هزینه را میپردازند. خانوادههای ایزدی، زنان، کودکان و جوانان کُرد، قربانی اصلی تروریسم داعش، رقابتهای منطقهای و همچنین استمرار فعالیت گروههای مسلح بودهاند.
آنچه امروز شنگال به آن نیاز دارد، نه تکرار شعارهای ایدئولوژیک و بهرهبرداری سیاسی از یک فاجعه تاریخی، بلکه امنیت پایدار، بازسازی، بازگشت آوارگان، آزادی ربودهشدگان و پایان دادن به چرخه خشونتی است که سالهاست زندگی مردم این منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.
بیتردید، یاد قربانیان شنگال زمانی گرامی داشته میشود که این تراژدی انسانی از انحصار روایتهای سیاسی خارج شده و در خدمت تحقق عدالت، حقیقت و امنیت برای مردم ایزدی قرار گیرد؛ مردمی که بیش از هر چیز، خواهان زندگی در آرامش و دور از منازعات گروههای مسلح هستند.
