فرآیند انحلال پکک؛ چرا بازگشت نیروها از کوهستان همچنان در هالهای از ابهام است؟
انجمن بیتاوان: در حالی که بیش از یک سال از آغاز روند اعلامشده برای انحلال پکک میگذرد، بررسی جزئیات منتشرشده از چارچوب حقوقی این فرآیند نشان میدهد که برخلاف تبلیغات رسانهای، شرایط بازگشت اعضای این گروه بسیار محدود بوده و بخش عمده نیروهای مسلح و کادرهای اصلی آن را شامل نمیشود.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، طرحی که پس از اعلام انحلال پکک از سوی عبدالله اوجالان در سال ۲۰۲۵ آغاز شد، با هدف اعلامی «ترکیه عاری از تروریسم» از سوی دولت ترکیه و «ادغام دموکراتیک» از سوی پکک دنبال شده است. با این حال، مفاد پیشبینیشده برای اجرای این روند نشان میدهد که عفو عمومی در کار نخواهد بود و تنها شمار محدودی از افرادی که سابقه مشارکت در اقدامات مسلحانه نداشتهاند، امکان بازگشت خواهند داشت.
مطابق این چارچوب، افرادی که قصد بازگشت دارند باید فاقد سابقه مشارکت در عملیاتهای مسلحانه باشند و پس از بازگشت نیز برای چندین سال تحت نظارت قرار خواهند گرفت. همچنین هیچ سازوکار قانونی برای رهبران، فرماندهان و اعضای مسلح پکک در نظر گرفته نشده و وضعیت هزاران عضو سابق این گروه نیز همچنان نامشخص باقی مانده است.
این شرایط نشان میدهد که برخلاف برخی فضاسازیها، روند موجود نه به معنای بازگشت گسترده نیروهای پکک از کوهستان است و نه تضمینی برای پایان چرخه جذب و بهکارگیری نیروهای جدید محسوب میشود. در چنین وضعیتی، همچنان این نگرانی وجود دارد که جوانان کُرد قربانی سیاستها و اهداف تشکیلاتی گروهک پکک شوند؛ گروهی که طی سالهای گذشته بارها با سوءاستفاده از احساسات جوانان، آنان را وارد چرخه خشونت و درگیری کرده است.
از نگاه انجمن بیتاوان، هر فرآیندی که به پایان واقعی خشونت، جلوگیری از جذب نیروهای جدید و بازگرداندن جوانان کُرد به زندگی عادی منجر نشود، نمیتواند پاسخی مؤثر به رنج خانوادههایی باشد که سالهاست قربانی اقدامات گروههای مسلح شدهاند. پایان بهرهبرداری از جوانان کُرد و جلوگیری از تداوم خشونت، مهمترین مطالبه خانوادههای آسیبدیده و فعالان مدنی است.
