سه سال انتظار؛ چرا توافق امنیتی تهران–بغداد هنوز اجرایی نشده است؟

به گزارش خبرگزاری بیتاوان، بیش از سه سال از امضای توافقنامه امنیتی میان ایران و عراق میگذرد؛ توافقی که قرار بود به حضور و فعالیت گروههای مسلح ضدایرانی در مناطق مرزی اقلیم کردستان عراق پایان دهد. با این حال، گزارشها و اظهارات کارشناسان نشان میدهد که بخش مهمی از تعهدات پیشبینیشده در این توافق هنوز به مرحله اجرا نرسیده است و همین موضوع به یکی از چالشهای اصلی روابط امنیتی تهران و بغداد تبدیل شده است.
بر اساس توافقنامه امنیتی سال ۲۰۲۳، دولت مرکزی عراق و مسئولان اقلیم کردستان موظف بودند پایگاههای گروههای مسلح مستقر در مناطق مختلف اقلیم را جمعآوری کرده و زمینه خلع سلاح آنها را فراهم کنند. با وجود برخی اقدامات محدود، روند اجرای کامل این تعهدات با کندی و موانع مختلف روبهرو بوده است.
آنچه امروز بیش از هر چیز اهمیت دارد، تأثیر مستقیم این وضعیت بر امنیت و آرامش ساکنان مناطق مرزی است. مردم مناطق غرب و شمالغرب کشور طی سالهای گذشته بارها هزینه فعالیت گروههای مسلح را پرداخت کردهاند؛ گروههایی که حضور آنها نهتنها کمکی به توسعه و رفاه مناطق کردنشین نکرده، بلکه موجب افزایش ناامنی، بیثباتی و عقبماندگی اقتصادی شده است.
در چنین شرایطی، سفر هیئت امنیتی عراق به تهران میتواند آزمونی مهم برای سنجش اراده بغداد و اربیل در اجرای تعهدات گذشته باشد. افکار عمومی انتظار دارد که این رفتوآمدهای دیپلماتیک از مرحله گفتوگو فراتر رفته و به اقدامات عملی و قابل سنجش منجر شود؛ اقداماتی که بتواند به یک پرونده امنیتی طولانیمدت پایان دهد.
تجربه سالهای اخیر نشان داده است که امنیت پایدار در منطقه تنها زمانی محقق خواهد شد که هیچ گروه مسلحی نتواند از خاک کشورهای همسایه برای تهدید امنیت دیگر کشورها استفاده کند. اجرای کامل توافق امنیتی تهران–بغداد نه فقط یک تعهد دوجانبه، بلکه ضرورتی برای ثبات منطقه و امنیت مردم دو سوی مرز به شمار میرود.



