دمپارتی علیه پکک امضا کرد؟
لایحه اردوغان، پکک و کجک را «تروریستی» میخواند؛ حزبی که خود را صدای کردها میداند، پای آن را امضا کرد!
بیتاوان ــ آیا دمپارتی با امضای لایحه «تقویت همبستگی ملی و انسجام اجتماعی»، عملاً پکک و کجک را سازمانهای تروریستی پذیرفته است؟
این پرسشی است که پس از امضای این لایحه از سوی دمپارتی در تاریخ ۵ اوت ۲۰۲۶، به یکی از بحثهای مهم سیاسی در ترکیه تبدیل شده است.
لایحهای که از سوی حزب عدالت و توسعه (آکپارتی) به پارلمان ترکیه ارائه شده، در ۱۲ ماده تنظیم شده و هدف آن پایان دادن به فعالیتهای مسلحانه، انحلال پکک/کجک و تحویل سلاحهای این سازمان عنوان شده است.
اما جنجال اصلی در مواد اول و دوم لایحه نهفته است.
پکک در متن لایحه «سازمان تروریستی» است
در ماده نخست، از اعضا، مدیران، بنیانگذاران، همکاران و تبلیغکنندگان پکک/کجک در چارچوب مقررات مربوط به یک «سازمان تروریستی» نام برده شده است.
بر اساس همین ماده، برخورداری از برخی سازوکارهای قانونی منوط به آن است که سازمان بهطور کامل منحل شده و تمامی سلاحها و مهمات خود را تحویل دولت دهد.
اما ماده دوم حتی صریحتر است.
در این ماده، «سازمان» بهطور مشخص به پکک/کجک و تمامی تشکلهای مرتبط با آن اطلاق شده است.
پس امضای دمپارتی چه معنایی دارد؟
اینجاست که یک تناقض سیاسی بزرگ شکل میگیرد:
چگونه حزبی که سالها بهعنوان یکی از مهمترین نمایندگان سیاسی کردها در ترکیه شناخته شده، پای لایحهای را امضا میکند که پکک و کجک را در چارچوب حقوقی خود «سازمان تروریستی» تعریف کرده است؟
آیا این امضا به معنای پذیرش رسمی این تعریف است؟
یا دمپارتی تنها از سازوکاری قانونی برای پایان دادن به جنگ، خلع سلاح و حل مسئله پکک حمایت کرده است؟
پاسخ نهایی به این پرسش به موضع رسمی دمپارتی، متن نهایی قانون و نحوه اجرای آن بستگی دارد؛ اما از منظر سیاسی، امضای چنین متنی بدون تردید یک تحول مهم محسوب میشود.
اوجالان هم مشمول این امتیاز نمیشود
در بخش دیگری از لایحه آمده است که افرادی که پیش از ۱ ژوئن ۲۰۰۵ مرتکب جرایم سنگینی شدهاند که مجازات آن حبس ابد است، مشمول سازوکار تعویق مجازات نخواهند شد.
بر این اساس، عبدالله اوجالان، رهبر بنیانگذار پکک، از این مقررات برای آزادی یا تعویق مجازات بهرهمند نخواهد شد.
آیا یک دوران سیاسی جدید آغاز شده است؟
امضای این لایحه از سوی دمپارتی میتواند نشانهای از تغییر مهم در مناسبات میان دولت ترکیه، جریان سیاسی کرد و پکک باشد.
دولت اردوغان اکنون تلاش میکند پایان فعالیت مسلحانه پکک را در قالب یک چارچوب قانونی پیش ببرد و دمپارتی نیز با امضای این لایحه در این روند قرار گرفته است.
اما سؤال همچنان پابرجاست:
آیا دمپارتی با امضای این لایحه، از پکک عبور کرده است؟
آیا «صدای کردها در پارلمان ترکیه» اکنون پایان پکک را امضا کرده است؟
و مهمتر از همه:
آیا امضای دمپارتی، به معنای پذیرش رسمی تروریستی بودن پکک و کجک است؟
پاسخ این پرسش میتواند مسیر آینده سیاست کردها در ترکیه را تحت تأثیر قرار دهد.
