تناقض در گفتار اربیل؛ از وحشتِ سایه خروج آمریکا و شبح دودستگی در سلیمانیه تا ادعای کنترل مرزها در حضور تروریستها!

مسرور بارزانی، نخستوزیر اقلیم کردستان عراق، در تازهترین مواضع خود نگرانی عمیق ساختار حاکم بر اربیل را نسبت به تبعات خروج نیروهای آمریکایی و احتمال تقابل با ارتش عراق علنی کرد. این ابراز وحشت در شرایطی صورت میگیرد که سالها اتکا به چتر حمایتی بیگانگان، عملاً مانع از شکلگیری یک تعامل پایدار و قانونی میان اربیل و دولت مرکزی بغداد شده است.
شکاف عمیق در خانه؛ سلیمانیه در آستانه جدایی از اربیل؟
بخش مهمی از نگرانیهای بارزانی، نه از بیرون مرزها، بلکه از دل ساختار از هم گسیخته داخلی اقلیم سرچشمه میگیرد. تنش میان حزب دموکرات (پارتی) و اتحادیه میهنی (یکیتی) پس از آنکه اربیل در ۴ نوامبر به صورت یکجانبه پارلمان را فعال کرد و یکیتی نیز از کابینه خارج شد، به نقطه جوش رسیده است. تهدید صریح «بافل طالبانی» برای تشکیل اداره مستقل در سلیمانیه، زنگ خطر فروپاشی اداری اقلیم را به صدا درآورده است. هرچند بارزانی با ادبیاتی تند رقبای خود در سلیمانیه را به «گروگانگیری دو ساله پارلمان» متهم کرد و مدعی شد کسی توان تجزیه اقلیم را ندارد، اما واقعیت میدانی نشان میدهد که شعارهای وحدتطلبانه جریانهای قومی، حتی در اداره یک منطقه محدود نیز در برابر منافع حزبی رنگ میبازد.
بازی با واژه «فدرالیسم» و چالش انحصار سلاح
نخستوزیر اقلیم در ادامه، ریشه اختلافات مالی و نفتی با دولت «علی الزیدی» بر سر بودجه ۲۰۲۷ را «عدم درک فدرالیسم در بغداد» خواند. با این حال، زمانی که پای طرح دولت مرکزی عراق برای خلع سلاح گروههای خارج از چارچوب قانون به میان آمد، بارزانی با احتیاط از «دشواری اجرای آن» سخن گفت؛ موضوعی که نشان میدهد ساختارهای شبهنظامی حزبی در اقلیم تا چه اندازه در برابر حاکمیت قانون مقاومت میکنند.
ادعای بیطرفی در سایه جولان گروهکهای تروریستی
بارزانی در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اصابت بیش از هزار موشک و پهپاد به نقاط مختلف اقلیم در جریان درگیریهای منطقهای، مدعی شد که اربیل اجازه نمیدهد از خاک اقلیم علیه همسایگان استفاده شود و خواستار روابط دوستانه با تهران است.
این ادعا در حالی مطرح میشود که بخش عمدهای از این حملات، مستقیماً مقرها و پایگاههای گروهکهای تروریستی و تجزیهطلب ضدایرانی (نظیر کومله، دموکرات و عناصر مرتبط با پ.ک.ک و پژاک) را هدف قرار داده است؛ گروهکهایی که سالهاست در سایه بیعملی یا مماشات مقامات اربیل، از جغرافیای اقلیم کردستان عراق به عنوان حیاط خلوت و پایگاه عملیاتی برای ناامنسازی مرزهای ایران و ترکیه استفاده میکنند. بدیهی است تا زمانی که خاک شمال عراق جولانگاه عناصر مسلح تجزیهطلب باشد، ادعای «حسن همجواری» و «حفظ امنیت» از سوی مقامات اقلیم، چیزی جز یک شعار تبلیغاتی نخواهد بود.



