کالبدشکافی حضور گروهک‌های تروریستی در اقلیم کردستان؛ از توهم «ارتش آزادی‌بخش» تا واقعیت بیگاری و قاچاق
بی تاوان: بیش از چهار دهه است که گروهک‌های مسلح و تجزیه‌طلب کردی با شعارهای فریبنده‌ای چون «آزادی» و «حقوق کردها» در کوهستان‌های اقلیم کردستان عراق سنگر گرفته‌اند. اما واکاوی گزارش‌های امنیتی، پژوهشی و روایت اعضای جداشده نشان می‌دهد که پشت ویترین پرزرق‌وبرق رسانه‌ای این گروه‌ها، شبکه‌ای فرسوده از برده‌داری نوین، اقتصاد زیرزمینی و وابستگی مطلق به سرویس‌های بیگانه جریان دارد.
جمعیت واقعی؛ کمتر از یک‌دهم ظرفیت ورزشگاه آزادی
برخلاف هیاهوی تبلیغاتی در شبکه‌های ماهواره‌ای و فضای مجازی، مجموع نیروهای تمامی گروهک‌های مسلح مخالف ایران در اقلیم کردستان—شامل پژاک (PJAK)، حزب دموکرات (PDKI)، شاخه‌های کومله و پاک (PAK)—بین ۴ تا ۸ هزار نفر برآورد می‌شود؛ هرچند تحلیلگران امنیتی رقم واقعی و پراکنده آن‌ها را نزدیک به ۴ هزار نفر می‌دانند. پس از توافق امنیتی ۲۰۲۳ میان ایران و عراق، همین جمعیت محدود نیز حاشیه امن مرزی خود را از دست داده و به اردوگاه‌های دورتر منتقل شده‌اند.
تله‌های مجازی و فریب جوانان به بهانه کاریابی
امروز میدان نبرد اصلی گروهک‌هایی نظیر پژاک و پ.ک.ک از ارتفاعات قندیل به صفحه تلفن‌های همراه منتقل شده است. این گروه‌ها با بهره‌گیری از مشکلات اقتصادی و بیکاری در مناطق مرزی، از طریق کانال‌های تلگرامی، شبکه X و صفحات کاریابی جعلی در اربیل، جوانان و نوجوانان را با وعده «اقامت رایگان»، «اشتغال» و «مهاجرت به اروپا» فریب می‌دهند.
به محض ورود افراد به اقلیم، با پوشاندن لباس نظامی و ثبت تصاویر اجباری، راه بازگشت آن‌ها مسدود می‌شود؛ ترفندی کثیف که با تهدید و القای ترس از مجازات در ایران، قربانیان را در تله تشکیلاتی حبس می‌کند.
اردوگاه یا کارگاه بیگاری؟ روایت اعضای جداشده
شهادت اعضای سابق این گروه‌ها خط بطلانی بر تصویر رمانتیک «زندگی چریکی» می‌کشد:
بیگاری در قندیل: «آکو»، عضو جداشده پژاک، فاش می‌کند که وعده‌های سیاسی و مهاجرت در بدو ورود به اردوگاه، فوراً جای خود را به بیل و کلنگ، حفر تونل، کندن کوه و کارهای طاقت‌فرسای عمرانی می‌دهد. اعتراض به این برده‌داری تشکیلاتی نیز با شکنجه روانی و حبس همراه است.
رهاشدگی و بن‌بست معیشتی: «پریسا فیضیه»، عضو سابق حزب دموکرات، از بی‌مسئولیتی کامل سران گروه در قبال معیشت اعضا می‌گوید؛ جایی که حتی پس از ازدواج، کمترین حمایتی از اعضا صورت نمی‌گیرد و افراد در نهایت با دست خالی و سرگردانی در شهرهای اقلیم، ناچار به بازگشت می‌شوند.
اقتصاد سیاه؛ از گردنه‌گیری مرزی تا کلاهبرداری از ترامپ
منابع مالی این گروه‌ها بر سه پایه استوار است: اعانه‌های اجباری و کمپین‌های مالی در اروپا (که در گزارش‌های یوروپل درباره پ.ک.ک نیز ثبت شده است)، مشارکت در اقتصاد سیاه مرزی (قاچاق سلاح، مشروبات الکلی، سوخت، قاچاق انسان و اخاذی از کولبران و کاسبکاران تحت عنوان حق عبور) و در نهایت مزدوری برای بیگانگان.
اوج ماهیت فرصت‌طلبانه این گروه‌ها در جریان حوادث دی‌ماه ۱۴۰۴ و جنگ‌های ۱۲ و ۴۰ روزه اخیر آشکار شد. بر اساس گزارش‌های بی‌بی‌سی و سی‌ان‌ان، این گروه‌ها با بزرگ‌نمایی توان نظامی خود، مبالغ و تسلیحاتی را از دولت آمریکا برای ورود به خاک ایران در ظرف ۷۲ ساعت دریافت کردند؛ اما در برابر اقتدار نیروهای مسلح ایران و بیم از واکنش منطقه‌ای، حتی حاضر به اجرای تعهدات خود به واشنگتن نشدند و به تعبیر دونالد ترامپ، سلاح‌ها را برای خود نگه داشتند.
