بی تاوان: پس از سالها کشمکش سیاسی و سازمانی میان حزب دموکرات کردستان و اتحادیه میهنی کردستان، مقامهای اقلیم کردستان عراق در ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ رسماً از تکمیل روند ادغام و سازماندهی نیروهای پیشمرگه خبر دادند. بر اساس اعلام وزارت پیشمرگه، نیروهای ۷۰ و ۸۰ در یک ساختار نظامی واحد قرار گرفته و تحت فرماندهی وزارت پیشمرگه سازماندهی شدهاند.
اما پشت این اعلام رسمی، یک واقعیت تاریخی همچنان اهمیت دارد: پیشمرگه طی دههها صرفاً یک نیروی نظامی واحد و غیرحزبی نبوده است. واحدهای ۷۰ و ۸۰ بهترتیب با ساختارهای سیاسی اتحادیه میهنی و حزب دموکرات پیوند داشتهاند و یکی از محورهای اصلی اصلاحات سالهای اخیر، انتقال این نیروها از فرماندهیهای وابسته به احزاب به یک زنجیره فرماندهی واحد بوده است.
اکنون مقامهای اقلیم میگویند این مرحله به پایان رسیده است؛ اما آزمون واقعی از همینجا آغاز میشود: چه کسی در نهایت دستور میدهد؟ منابع مالی و تسلیحاتی در اختیار چه ساختاری قرار میگیرد؟ انتصابات نظامی بر اساس سلسلهمراتب وزارت پیشمرگه انجام خواهد شد یا ملاحظات سیاسی همچنان در آن نقش خواهد داشت؟
نکته مهم این است که حتی در روایت رسمی نیز، مرحله جدید بهعنوان پایان کار معرفی نشده است. مسرور بارزانی پس از اعلام ادغام، بر توسعه توان نظامی، ایجاد ساختار حرفهای و تقویت قابلیتهای تسلیحاتی و دفاع هوایی تأکید کرده است.
از سوی دیگر، حمایت و نقش آمریکا و ائتلاف بینالمللی در این روند نیز قابل توجه است. وزارت پیشمرگه اعلام کرده که روند اصلاحات و ادغام با حمایت شرکای ائتلاف، بهویژه آمریکا، پیش رفته و خواستار ادامه این حمایت در مرحله بعد شده است.
بنابراین، مسئله فقط «ادغام دو نیرو» نیست؛ مسئله بزرگتر، تبدیل پیشمرگه از مجموعهای با سابقه وابستگیهای سیاسی به یک نیروی نظامی واقعاً یکپارچه، حرفهای و تابع یک زنجیره فرماندهی است.
اعلام پایان ادغام، یک اتفاق مهم است؛ اما میزان موفقیت آن را نه مراسم اربیل، بلکه عملکرد ساختار جدید در میدان مشخص خواهد کرد.
سؤال اصلی همچنان باقی است:
آیا ۷۰ و ۸۰ واقعاً به یک نیروی واحد تبدیل شدهاند، یا فقط شکل سازمانی آنها تغییر کرده است؟
انجمن بیتاوان این پرسش را در برابر آینده تحولات امنیتی اقلیم کردستان قرار میدهد.
