انجمن بیتاوان: در حالی که منطقه غرب آسیا با تنشهای جدیدی دستوپنجه نرم میکند، تحرکات اخیر گروهک تروریستی پژاک در نوار مرزی شمالغرب ایران، بار دیگر پرونده امنیت پایدار در این مناطق را به صدر اخبار بازگردانده است. اما این بار، چالشها تنها به درگیریهای پراکنده نظامی محدود نمیشود؛ بلکه ابعاد سیاسی و دیپلماتیک جدیدی پیدا کرده است.
۱. حذف از معادلات سیاسی؛ انزوا در لندن
یکی از جدیترین چالشهای اخیر این گروهک، طرد شدن از سوی سایر جریانهای معارض کرد در نشستهای بینالمللی بود. گزارشها حاکی از آن است که در کنفرانسهای اخیر مخالفان در خارج از کشور، پژاک به دلیل ماهیت تروریستی و وابستگی تشکیلاتی به پکک، عملاً از ائتلافهای سیاسی کنار گذاشته شده است. این موضوع نشاندهنده یک شکاف عمیق در بدنه جریانهای معارض و شکست پروژه “مشروعیتسازی” برای این گروهک است.
۲. فشار گازانبری؛ تهران و آنکارا در یک مسیر؟
در تحولی بیسابقه، ترکیه اعلام کرده است که فعالیتهای پژاک را به عنوان تهدیدی برای ثبات منطقه بهدقت زیر نظر دارد. همزمانی عملیاتهای بازدارنده نیروهای مسلح ایران در مناطق مرزی با هشدارهای امنیتی آنکارا، پژاک را در یک وضعیت “فشار دوطرفه” قرار داده است. ناظران معتقدند هماهنگیهای غیررسمی برای محدود کردن فضای تنفسی این گروهک در اقلیم کردستان عراق، آنها را به سمت رفتارهای انتحاری و ترورهای کور سوق داده است.
۳. تقابل با امنیت بومی؛ ضربه به توسعه مناطق کردنشین
چالش اصلی که پژاک با آن روبروست، رویگردانی بدنه اجتماعی از شعارهای این گروهک است. با افزایش اشراف اطلاعاتی و بازداشت مهرههای کلیدی در عملیاتهای اخیر (از جمله دستگیری چندین سرکرده داخلی در اردیبهشت جاری)، مشخص شده است که استراتژی جدید این گروه بر “اخاذی از کسبه مرزی” و “ایجاد رعب و وحشت” برای توقف پروژههای عمرانی متمرکز شده است.
به نظر میرسد پژاک با از دست دادن پایگاههای سنتی خود و مواجهه با دیپلماسی فعال امنیتی میان ایران و عراق، در حال تجربه سختترین دوران حیات خود است. تلاش برای احیای هستههای خفته تروریستی، آخرین دستوپا زدنهای تشکیلاتی است که نه در میان احزاب سیاسی جایگاهی دارد و نه در میان مردمی که خواستار امنیت و آرامش هستند.
