سنجار در آستانه تحولات امنیتی؛ بغداد از خلع سلاح YBŞ و واگذاری کنترل منطقه به ارتش عراق خبر داد
انجمن بی‌تاوان | نخست‌وزیر عراق از توافق برای واگذاری کوه سنجار به ارتش این کشور و ادغام اعضای واجد شرایط یگان‌های مقاومت سنجار (YBŞ) در ساختارهای رسمی نظامی و امنیتی خبر داده است؛ تصمیمی که می‌تواند بر آینده حضور ساختارهای مسلح مرتبط با گروه تروریستی کارگران کردستان (پ.ک.ک) در منطقه سنجار تأثیر بگذارد.
علی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، در گفت‌وگویی تلویزیونی اعلام کرده است که یگان‌های مقاومت سنجار با واگذاری کوه سنجار به ارتش عراق موافقت کرده‌اند. بر اساس اظهارات وی، اعضای واجد شرایط این گروه در حشد شعبی و ارتش عراق ادغام خواهند شد و مسئولیت کنترل منطقه به نیروهای دولتی واگذار می‌شود.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده است که حضور ساختارهای مسلح مرتبط با پ.ک.ک در سنجار طی سال‌های گذشته به یکی از موضوعات مناقشه‌برانگیز امنیتی و سیاسی عراق تبدیل شده است.
پایان فعالیت ساختارهای مسلح خارج از چارچوب دولت؟
سنجار به دلیل موقعیت جغرافیایی و اهمیت راهبردی خود، همواره در معادلات امنیتی شمال عراق جایگاه ویژه‌ای داشته است. حضور گروه‌های مسلح غیردولتی در این منطقه، مسئله حاکمیت دولت عراق و آینده مدیریت امنیتی آن را به موضوعی مهم برای بغداد تبدیل کرده است.
از منظر انجمن بی‌تاوان، هرگونه اقدام عملی برای پایان دادن به فعالیت ساختارهای مسلح وابسته به پ.ک.ک و بازگرداندن کنترل امنیتی مناطق به نهادهای رسمی، می‌تواند گامی در جهت کاهش نفوذ نظامی این حزب و جلوگیری از تداوم بی‌ثباتی باشد.
با این حال، تحقق چنین هدفی مستلزم اجرای شفاف توافق‌ها، نظارت مؤثر بر روند ادغام نیروها و اطمینان از آن است که انتقال نیروها به نهادهای رسمی صرفاً به تغییر عنوان و حفظ ساختارهای فرماندهی پیشین منجر نشود.
خروج نیروهای ترکیه و تغییر معادلات امنیتی
نخست‌وزیر عراق همچنین گفته است نیروهای ترکیه در دوره پیش رو از عراق خارج خواهند شد و ارتش این کشور کنترل پایگاه باشیکا را که محل استقرار نیروهای ترکیه است، در دست خواهد گرفت.
بر اساس گزارش پەرەگراف، این موضوع در چارچوب تفاهم‌های اعلام‌شده میان بغداد و آنکارا مطرح شده است. هم‌زمان، دولت عراق بر انتقال سلاح گروه‌های مسلح به کنترل دولت تأکید کرده و از ادامه مذاکرات با شماری از این گروه‌ها خبر داده است.
با وجود اهمیت این اظهارات، اعلام تصمیم سیاسی به معنای اجرای کامل آن نیست و جزئیات اجرایی و میزان پایبندی طرف‌های درگیر باید در عمل مشخص شود.
ضرورت پایان دادن به سوءاستفاده از مناطق کردنشین
تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حضور گروه‌های مسلح و رقابت‌های منطقه‌ای می‌تواند امنیت و زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار دهد. از این رو، آینده سنجار نباید به عرصه‌ای برای حفظ نفوذ نظامی و سیاسی گروه‌های مسلح تبدیل شود.
انجمن بی‌تاوان بر این باور است که تأمین امنیت پایدار در سنجار مستلزم بازگشت حاکمیت واقعی دولت عراق، پایان دادن به فعالیت‌های مسلحانه خارج از چارچوب قانونی و تضمین امنیت و حقوق مردم بومی، به‌ویژه جامعه ایزدی، است.
در نهایت، معیار ارزیابی این تحولات نه صرفاً اظهارات مقام‌های سیاسی، بلکه میزان اجرای واقعی توافق‌ها، پایان فعالیت ساختارهای مسلح مستقل و ایجاد شرایطی است که مردم سنجار بتوانند بدون فشار نظامی و سیاسی، درباره آینده خود تصمیم بگیرند.
