از فرمانبری مطلق از قندیل تا افشای فایلهای صوتی؛ چرا گروهک های تجزیه طلب کُرد نیز در حال عبور از پژاک هستند؟

بررسیهای اخیر در فضای سیاسی کردستان از شکافی عمیق و ترمیمناپذیر پرده برمیدارد؛ شکافی که نشان میدهد حتی شش گروهک تجزیه طلب و مسلح کُرد (شامل شاخههای دموکرات، کومله، خبات و پاک) نیز به این نتیجه رسیدهاند که پ.ک.ک و شاخه اقماری آن یعنی پژاک، نه تنها شریکی قابل اعتماد نیستند، بلکه با تبعیت بیچونوچرا از فرماندهان قندیل، به مانعی جدی در برابر ثبات و همگرایی تبدیل شدهاند.
در یادداشتی تحلیلی که اخیراً به قلم «امید محمدی» منتشر شده، ریشههای بنبست سیاسی و بیاعتمادی عمیق میان پژاک و شش جریان تجزیه طلب دیگر مورد واکاوی قرار گرفته است. این تحلیل به روشنی نشان میدهد که مشکل اصلی فراتر از یک اختلافنظر ساده است و به ماهیت اقتدارگرایانه و ساختار تروریستی پ.ک.ک بازمیگردد.
۱. صادرات ایدئولوژی وارداتی و تمامیتخواهی پژاک همواره تلاش کرده است تا خود را جریانی مستقل نشان دهد، اما در عمل چیزی جز بازتولید مکانیکی مدل سیاسی پ.ک.ک نیست؛ مدلی که بر پایه کیش شخصیت، تمرکزگرایی مطلق و اطاعت محض از قندیل بنا شده است. به باور تحلیلگران کرد، این ساختار بسته و دگماتیک، هیچ سنخیتی با واقعیتهای اجتماعی و بافت متکثر مناطق کردنشین ایران ندارد و هدف اصلی آن، تحمیل هژمونی قندیل بر کل منطقه است.
۲. رسوایی فایلهای صوتی امیر کریمی؛ سقوط نقاب استقلال نقطه عطفی که ماهیت واقعی پژاک را برملا کرد، انتشار فایلهای صوتی منتسب به «امیر کریمی»، رئیس مشترک این گروهک بود. این فایلها دو واقعیت انکارناپذیر را به اثبات رساند: نخست آنکه تصمیمات کلیدی پژاک نه بر اساس منافع بومی، بلکه با دستور مستقیم از مقر فرماندهی پ.ک.ک در کوهستان قندیل اتخاذ میشود؛ و دوم آنکه ادبیات حاکم بر سران این گروهک نسبت به سایر جریانها، آکنده از تحقیر، خودبزرگبینی و دشمنپنداری است. نکته قابل تأملتر، واکنش فرار به جلوی پژاک پس از این رسوایی بود؛ جایی که به جای پاسخگویی، با لجاجت از پذیرش مسئولیت سر باز زد.
۳. هشدار درباره خطر اتحاد با یک ساختار دشمنمحور در بخش پایانی این تحلیل، یک هشدار راهبردی به شش جریان دیگر داده میشود: ائتلاف با گروهی که هویت و ساختار نظامیاش بر پایه «دشمنانگاری دائمی» بنا شده و دیگران را مانع سلطهگری خود میبیند، یک خطای استراتژیک جبرانناپذیر است. به اعتقاد نویسنده، تا زمانی که پژاک بند ناف خود را از پ.ک.ک نبرد و دست از ادبیات تفرقهافکنانه برندارد، تنها راه پیش روی سایر جریانها، مرزبندی شفاف و طرد کامل این گروهک از معادلات سیاسی است.
جمعبندی انجمن بیتاوان: تجربه سالهای اخیر و شهادت صدها قربانی در مناطق مرزی نشان داده است که پ.ک.ک و پژاک تنها به دنبال بهرهبرداری ابزاری از جوانان و ایجاد ناامنی در منطقه برای تأمین منافع قندیل هستند. امروز، دیگر بر کسی پوشیده نیست که سایه سنگین قندیل بر سر پژاک، بزرگترین تهدید برای امنیت، آرامش و همبستگی مردم منطقه است؛ واقعیتی که اکنون حتی جریانهای همسو در گذشته نیز ناچار به اعتراف به آن شدهاند.



