بیتاوان | روند حملات تروریستی گروههای تجزیهطلب کُرد ایرانی پس از افزایش قابل توجه فعالیتها در فاصله ماههای مه تا ژوئیه، وارد مرحلهای متفاوت شده است. گزارش جدید The National Context از کاهش تعداد حملات در ماههای پس از این دوره خبر میدهد؛ اما همزمان تأکید دارد که گروههای نزدیک به پ.ک.ک و پژاک همچنان سهم قابل توجهی از فعالیتهای مسلحانه را در اختیار دارند. منبع گزارش
افت حملات پس از موج مه تا ژوئیه
بر اساس دادههای منتشرشده، در مجموع ۲۷ حادثه مورد بررسی قرار گرفته است. حدود ۶۳ درصد این حوادث به گروههای مرتبط با پ.ک.ک و پژاک نسبت داده شده و در میان مواردی که عامل آنها با اطمینان بیشتری مشخص شده، سهم این گروهک های تروریستی به حدود ۸۵ درصد رسیده است.
در مقابل، بخشی از حوادث به سایر گروههای تروریستی کُردی نسبت داده شده و در تعدادی از موارد نیز عامل حادثه همچنان مشخص نیست.
این آمار نشان میدهد که کاهش سطح درگیریهای مسلحانه، دستکم در دوره مورد بررسی، با حذف نقش گروههای وابسته یا نزدیک به پ.ک.ک همراه نبوده است.
تغییر تاکتیک به جای توقف فعالیت
یکی از نکات مهم گزارش، تغییر در الگوی حملات است.
در دوره اوج فعالیت، موارد بیشتری از درگیریهای مسلحانه و حوادث با شدت بالاتر ثبت شد؛ اما پس از ژوئیه، تعداد بیشتری از اقدامات در قالب حملات محدود و هدفمند گزارش شده است.
از این رو، صرف کاهش تعداد حوادث نمیتواند بهتنهایی تصویری کامل از وضعیت فعالیت گروههای مسلح ارائه دهد. نوع عملیات، میزان تلفات، سطح درگیری و نحوه اعلام مسئولیت نیز در ارزیابی روند فعالیت این گروهها اهمیت دارد.
نقش پررنگ پژاک و شبکه پ.ک.ک
دادههای این گزارش بار دیگر توجهها را به جایگاه پژاک در میان گروههای تروریستی کُرد ایرانی جلب میکند.
مطابق ارزیابی The National Context، گروههای مرتبط با پ.ک.ک در میان فعالیت های تروریستی قابل انتساب، سهم غالب را داشتهاند. این موضوع از منظر امنیتی اهمیت دارد؛ زیرا نشان میدهد تحولات مسلحانه در مناطق کردنشین ایران را نمیتوان صرفاً در چارچوب تحرکات گروههای محلی بررسی کرد و ارتباطات فرامرزی و ساختارهای مرتبط با پ.ک.ک نیز در تحلیل این روند مطرح است.
حوادث بدون عامل مشخص؛ بخش مبهم معادله
افزایش سهم حوادثی که عامل آنها مشخص نیست، بخش دیگری از این روند است که نیازمند توجه است.
در فعالیتهای مسلحانه، نبود اعلام مسئولیت الزاماً به معنای توقف فعالیت نیست. همچنین در شرایطی که اطلاعات میدانی محدود باشد، انتساب یک حادثه به یک گروه مشخص ممکن است با عدم قطعیت همراه شود.
به همین دلیل، هرگونه ارزیابی از روند فعالیت گروههای مسلح باید علاوه بر آمار حوادث، شیوه اجرای عملیات، محل وقوع، سطح درگیری، تلفات و میزان مسئولیتپذیری گروهها را نیز در نظر بگیرد.
جمعبندی
دادههای منتشرشده نشان میدهد که پس از موج افزایش حملات در ماههای مه تا ژوئیه، سطح فعالیت مسلحانه گروههای تروریستی کُرد ایرانی کاهش یافته است؛ با این حال، این کاهش همزمان با تغییر الگوی عملیات و تداوم سهم قابل توجه گروههای مرتبط با پ.ک.ک و پژاک همراه بوده است.
بر این اساس، تحولات ماههای آینده و نحوه تغییر فعالیت این گروهها، بهویژه در مناطق مرزی، میتواند تصویر روشنتری از تداوم یا تغییر این روند ارائه کند.
