پس از سالها درگیری، کشاورزان کرد در حالی که امنیت و معیشت کشاورزی در وضعیت ناپایداری قرار دارد، چشم به بازگشت به حالت عادی دوخته اند.
به گزارش خبرگزاری بی تاوان، منابع محلی به کردستان ۲۴ گفتند که ساکنان ۱۵ روستا در نزدیکی کوه گارا در امتداد مرز شهرستان آمدی، پس از توقف موقت درگیریها بین گروه کارگران کردستان (PKK) و نیروهای ترکیه، با احتیاط به خانهها و زمینهای کشاورزی خود بازگشتهاند.
در سالهای گذشته، کشاورزان اغلب به دلیل عملیات نظامی مداوم، برای چند ساعت یا حتی چند روز از دسترسی به باغها و مزارع خود محروم بودند. این امر مانع از رسیدگی به محصولات یا آوردن برداشتهای خود به بازارهای محلی میشد. امسال، آتشبس به روستاییان اجازه داده است تا کار کشاورزی را از سر بگیرند و امنیت و معیشت خود را بهبود بخشند.
طی هفته گذشته، تعداد قابل توجهی از روستاییان به خانهها و زمینهای کشاورزی خود بازگشتهاند. به گفته اداره کشاورزی دهوک، تولید سماق منطقه – یک محصول اصلی در این روستاها – تقریباً ۵۰۰ میلیون دینار درآمد ایجاد میکند.
با این حال، روستاییان از ادامه خسارات در برخی مناطق ناشی از گلولهباران و حملات هوایی گذشته ترکیه خبر دادند. ساکنان روستای درشه به کردستان ۲۴ گفتند که اگرچه منطقه در حال حاضر آرام است، اما حملات توپخانهای و هوایی قبلی خسارات قابل توجهی به خانهها و زمینهای کشاورزی وارد کرده است.
یکی از ساکنان روستا گفت: «روستای ما از گلولهباران ترکیه به شدت آسیب دیده است. خانههای ما مورد اصابت قرار گرفتند، اما ما زنده ماندیم. در ۲۰ روز گذشته، هیچ توپخانه یا حمله هوایی ما را هدف قرار نداده است و اکنون میتوانیم بدون ترس در مزارع خود کار کنیم.»
درگیری پ.ک.ک و ترکیه که در دهه ۱۹۸۰ آغاز شد، بارها به بخشهایی از منطقه کردستان عراق، به ویژه در مناطق کوهستانی مرزی مانند گارا، قندیل و هاکورک، سرایت کرده است. ترکیه مدتهاست که عملیات نظامی فرامرزی را با هدف قرار دادن مواضع پ.ک.ک، از جمله حملات هوایی، گلولهباران توپخانهای و حملات زمینی، دنبال میکند.
این عملیات اغلب زندگی محلی را مختل کرده، روستاییان را مجبور به تخلیه، محدود کردن دسترسی به زمینهای کشاورزی و آسیب رساندن به خانهها و زیرساختها کرده است.
برای ساکنان محلی، این تأثیر چند وجهی است: تولید کشاورزی آسیب میبیند، زنجیرههای تأمین بازار مختل میشوند و خانوادهها با استرس روانی مداوم روبرو هستند. اگر مزارع در طول عملیات نظامی رها شوند، محصولاتی مانند سماق، گندم و سبزیجات میتوانند به طور کامل از بین بروند و این امر مستقیماً بر درآمد خانوار و امنیت غذایی تأثیر میگذارد.
مدارس، درمانگاهها و سایر خدمات عمومی در این مناطق نیز به دلیل خطرات امنیتی به صورت دورهای تعطیل یا محدود شدهاند.
این درگیری چرخهای از بیثباتی ایجاد کرده است: آتشبسهای موقت شکننده هستند و روستاییان اغلب در بلاتکلیفی مداوم زندگی میکنند و قادر به برنامهریزی برای فصلهای کاشت یا برداشت نیستند.
در حالی که مقامات محلی و کشاورزان برای حفظ فعالیت کشاورزی تلاش میکنند، خطر درگیریهای مجدد همچنان معیشت و ایمنی را تهدید میکند.
با وجود سالها ناامنی و اختلال، روستاییان در کوه گارا و سایر مناطق آسیبدیده با احتیاط نسبت به روند صلح ترکیه و پ.ک.ک خوشبین هستند. بسیاری از ساکنان ابراز امیدواری کردند که یک آتشبس پایدار بتواند به آنها اجازه دهد خانههای آسیبدیده را بازسازی کنند، با خیال راحت به باغها و مزارع خود بازگردند و تولید کشاورزی را به سطح قبلی بازگردانند.
یکی از کشاورزان گفت: “اگر صلح برقرار شود، بالاخره میتوانیم آزادانه در زمینهای خود کار کنیم، محصولات خود را برداشت کنیم و درآمد پایداری برای خانوادههای خود تأمین کنیم.”
برای مردم اقلیم کردستان، چشمانداز آرامش پایدار نه تنها نشاندهنده امنیت، بلکه فرصتی برای احیای اقتصادی و بازگشت به زندگی عادی پس از دههها درگیری است.
با بازگشت کشاورزان روستاهای کوهستان گارا به مزارع خود، این وضعیت، تعادل ظریف بین نگرانیهای امنیتی منطقهای و مبارزات روزمره ساکنانی را که زندگیشان مستقیماً تحت تأثیر درگیری پ.ک.ک و ترکیه قرار دارد، برجسته میکند.